Otoskleroz

Otoskleroz’un tam karşılığı orta kulak kireçlenmesi olarak bilinmektedir. Otoskleroz hastalığı duyma kaybının en sık görülen sebeplerinden birisidir. Otoskleroz genetik geçişli bir hastalıktır ve birkaç kuşak atlayarak da aniden birisinde ortaya çıkabilir. İşitme kaybının ilk aşamalarında ses dalgalarının dış kulak kanalı boyunca kulak zarına ulaşarak zarı titreştirmesi görülür.

Bu ortaya çıkan titreşim orta kulak içinde konumlanan örs, çekiç, üzengi olarak isimlendirilen minik kemikçikler sayesinde iç kulak sıvılarına aktarılmaktadır. İç kulak içerisinde yer alan sinir uçlarında elektrik enerjisine dönüştürülmüş lan ses dalgaları işitme siniri ile beyinde bulunan işitme merkezilerine iletilir ve işitme sağlanmış olur.

İşitme Kaybı Nasıl Ortaya Çıkar?

Ses dalgalarının dış ve orta kulak boyunca iç kulak sıvılarına iletilmesi sırasında oluşabilecek problemler işitme kaybına neden olabilir. Bu tip işitme kayıplarında iç kulaktaki işitme organlarında bir sorun yoktur; ancak ses dalgaları bu organlara ulaşamaz. İç kulak ve işitme sinirinden kaynaklanan işitme kayıpları ise “sensörinöral tip işitme kaybı” olarak adlandırılır. İç kulağın da etkilendiği durumlarda her iki tip kaybın birlikte görülmesi mümkündür ve bu durum “mikst tip işitme kaybı” olarak ifade edilir.

Otoskleroz hastalığında, iç kulaktaki işitme organlarını çevreleyen kemik yapıda süngerimsi yeni kemik oluşumları görülür. Bu oluşumlar genellikle üzengi kemiğinin (stapes) oval pencere adı verilen bölgede yer alan taban kısmında ortaya çıkar. Bu bölgede gelişen otoskleroz odağı, üzengi kemiğinin titreşimini engelleyerek ses dalgalarının iç kulağa iletilmesini bozar ve iletim tipi işitme kaybına yol açar. Zamanla iç kulak da etkilenirse “koklear otoskleroz” gelişir ve sinir tipi işitme kaybı ortaya çıkar.

Otoskleroza bağlı işitme kaybının tipi ve derecesi, iç kulaktaki işitme organlarının ne ölçüde etkilendiğine ve üzengi kemiğinin hareket kabiliyetinin ne kadar kısıtlandığına bağlı olarak değişir.

Otoskleroz Tedavisi Nasıldır?

Otoskleroz tedavisinde iki temel yaklaşım vardır. Birincisi tıbbi tedavidir. Bu yöntem, özellikle erken yaşta tespit edilen ve hızlı ilerleyen hastalıklarda işitme kaybının ilerlemesini yavaşlatmaya yönelik uygulamaları içerir. Ancak günümüzde otosklerozun kesin bir tıbbi tedavisinin olmadığı bilinmektedir.

İkinci ve en etkili yöntem cerrahi tedavidir. “Stapedektomi” adı verilen bu ameliyatta, hareketi kısıtlanmış olan üzengi kemiği çıkarılır ve yerine ses dalgalarını iç kulağa iletecek bir protez yerleştirilir. Bu işlem genel ya da lokal anestezi altında gerçekleştirilebilir. Ameliyatın başarı oranı %90-95 civarındadır ve çoğu hastada iletim tipi işitme kaybını tamamen ortadan kaldırabilir.

Hafif dereceli iletim tipi işitme kaybı olan ya da iç kulağın ciddi şekilde etkilendiği ileri vakalarda ameliyat her zaman gerekli olmayabilir. Bunun dışında, ameliyata engel bir durum yoksa çoğu otoskleroz hastasında cerrahi tedavi önerilmektedir.

Ameliyat Sonrası Süreç Nasıldır?

Ameliyat sonrası ilk birkaç gün baş dönmesi görülebilir. Operasyon sırasında dış kulak kanalına yerleştirilen cerrahi süngerler genellikle 8-10 gün sonra çıkarılır. Bu sürecin ardından hastalar günlük yaşamlarına hızlı bir şekilde dönebilirler.

Gerekli ekipman ve doğru cerrahi tekniklerle gerçekleştirildiğinde stapedektomi ameliyatının riski oldukça düşüktür. Nadir de olsa kulak zarında delik oluşması, enfeksiyon, yüz sinirinin zarar görmesi veya protezin yerinden çıkması gibi komplikasyonlar görülebilir.

Başarılı bir ameliyat sonrasında hastalar gerektiğinde işitme cihazı da kullanabilir. Özellikle iki taraflı otoskleroz hastalığı olan ve ameliyatı tercih etmeyen bireylerde, mevcut işitmenin korunması amacıyla işitme cihazı kullanımı doktor tarafından önerilebilir.